الگوی فروش ارز در سامانه مؤدیان؛ راهنمای صدور صورتحساب الکترونیکی برای صرافی‌ها
الگوی فروش ارز یکی از الگوهای اختصاصی صورتحساب الکترونیکی در سامانه مؤدیان است که برای ثبت معاملات مرتبط با فروش ارز به کار می‌رود. آشنایی با این الگو برای صرافی‌ها اهمیت دارد؛ زیرا ثبت صحیح اطلاعات معامله، انتخاب شناسه خدمت مناسب و رعایت قواعد مربوط به محاسبه مالیات بر ارزش افزوده، در صدور صورتحساب الکترونیکی صحیح نقش دارد.
در این راهنما، با الگوی فروش ارز در سامانه مؤدیان، اطلاعات لازم برای صدور صورتحساب، تفاوت فروش اسکناس و حواله، نرخ ارز، مأخذ مالیات بر ارزش افزوده و خطاهای رایج آشنا می‌شوید.
الگوی فروش ارز در سامانه مؤدیان چیست؟
الگوی فروش ارز، الگوی شماره ۲ صورتحساب الکترونیکی در سامانه مؤدیان است که برای ثبت فروش ارز به‌صورت اسکناس یا حواله و یا کارسازی حواله‌های ارزی استفاده می‌شود. این الگو شامل اطلاعاتی مانند نوع و مقدار ارز و نرخ‌های مرتبط با معامله است.
چه کسانی باید از الگوی شماره ۲ فروش ارز استفاده کنند؟
صرافی‌ها و واحدهای مجاز فعال در حوزه معاملات ارزی که خدماتی مانند فروش ارز به‌صورت اسکناس یا حواله و کارسازی حواله‌های ارزی ارائه می‌دهند، باید متناسب با نوع معامله از الگوی شماره ۲ فروش ارز در سامانه مؤدیان استفاده کنند. صرف ارزی‌بودن مبلغ یک معامله، مانند فروش کالا با قیمت ارزی، به معنای استفاده از این الگو نیست.
اطلاعات لازم برای صدور صورتحساب با الگوی فروش ارز
آشنایی با فیلدهای الگوی فروش ارز به شما کمک می‌کند اطلاعات موردنیاز برای صدور صورتحساب الکترونیکی را به‌درستی آماده کنید و احتمال بروز مغایرت هنگام ارسال صورتحساب را کاهش دهید. برای تکمیل این فیلدها، لازم است شناسه‌های مرتبط با نوع معامله را از سامانه دریافت شناسه کالا و خدمات به نشانی stuffid.tax.gov.ir دریافت کنید.
| اطلاعات | کاربرد |
|---|---|
| اطلاعات فروشنده | شناسایی مؤدی صادرکننده صورتحساب |
| اطلاعات خریدار | ثبت مشخصات خریدار مطابق الزامات مربوط به نوع معامله |
| شناسه کالا یا خدمت | مشخص‌کردن خدمت متناسب با معامله ارزی |
| نوع و مقدار ارز | ثبت ارز مورد معامله و میزان آن |
| نرخ فروش ارز | ثبت نرخ فروش مرتبط با معامله |
| نرخ خرید ارز | ثبت نرخ خرید مطابق فیلدهای تعریف‌شده در الگو |
| مبلغ معامله | نمایش مبلغ معامله بر اساس اطلاعات ثبت‌شده بصورت ریالی |
| مأخذ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده | تعیین و ثبت مبلغ مبنای محاسبه مالیات مطابق ضوابط الگو |
| روش تسویه | در این الگو، تسویه فقط به‌صورت نقدی انجام می‌شود. |
نکته مهم:
برای فروش اسکناس شناسه‌ی «خدمت فروش ارز به‌صورت اسکناس» ثبت می‌شود. نوع ارز را با کد ایزوی )۴۲۱۷ (مثلاً USD و EUR وارد کنید.
نحوه صدور صورتحساب الکترونیکی با الگوی فروش ارز در تکس‌پنل
برای ثبت صورتحساب با الگوی فروش ارز، مراحل زیر را در تکس‌پنل انجام دهید.
۱. انتخاب الگو و تنظیم اطلاعات صورتحساب
پس از ورود به سامانه تکس‌پنل، از منوی «ایجاد صورتحساب»، الگوی «فروش ارز» را انتخاب کنید. در این الگو، امکان صدور صورتحساب نوع اول وجود دارد و صدور صورتحساب نوع دوم امکان‌پذیر نیست.
در بخش اطلاعات صورتحساب، سریال و تاریخ صدور نمایش داده می‌شود. سریال صورتحساب به‌صورت خودکار ایجاد می‌شود، اما امکان ویرایش آن نیز وجود دارد. برای تعیین تاریخ و زمان صدور، از تقویم موجود در سامانه استفاده کنید.
۲. ثبت اطلاعات خریدار
در بخش اطلاعات خریدار، نوع شخص موردنظر را انتخاب کنید. انواع خریدار در این بخش شامل اشخاص حقوقی، اشخاص حقیقی و مشارکت مدنی است.
اطلاعات هویتی موردنیاز با توجه به نوع خریدار متفاوت است:
- اشخاص حقوقی: شناسه ملی
- اشخاص حقیقی: کد ملی، شماره اقتصادی ۱۴ رقمی و کدپستی، مطابق الزامات مربوط
- مشارکت مدنی: کد اقتصادی11 رقمی
۳. تعیین روش پرداخت
در بخش اطلاعات پرداخت، روش تسویه را مشخص کنید. در الگوی فروش ارز، فقط امکان ثبت پرداخت نقدی وجود دارد؛ بنابراین، ثبت پرداخت نسیه یا ترکیبی از پرداخت نقدی و نسیه در این الگو امکان‌پذیر نیست.
۴. انتخاب شناسه کالا یا خدمت
برای ثبت اطلاعات معامله، روی ستون «کالا/خدمت» دوبار کلیک کنید تا فهرست شناسه‌های کالا و خدماتی که قبلاً در منوی تعریف کالا ثبت کرده‌اید، نمایش داده شود. سپس شناسه متناسب با خدمت ارزی موردنظر را انتخاب کنید.
تکمیل فیلد «شرح» نیز الزامی است. در این قسمت، توضیحات تکمیلی مربوط به خدمت یا معامله ارزی را وارد کنید.
۵. ثبت نوع و مقدار ارز
در فیلد مربوط به میزان ارز، مقدار ارز مورد معامله را وارد کنید. مقدار ثبت‌شده باید بزرگ‌تر از صفر باشد.
برای تعیین نوع ارز، از کد استاندارد (ISO) 4217 استفاده کنید. برخی از کدهای رایج عبارت‌اند از:
- دلار آمریکا: USD
- یورو: EUR
- ین ژاپن :JPY
برای مشاهده فهرست ارزهای موجود، روی فیلد نوع ارز دوبار کلیک کنید و ارز موردنظر را از فهرست نمایش‌داده‌شده انتخاب کنید.
۶. ثبت نرخ خرید و فروش ارز
در فیلد «نرخ خرید و فروش ارز به ریال»، نرخ هر واحد ارز را متناسب با اطلاعات معامله و تاریخ انجام آن ثبت کنید. دقت در ورود نرخ‌ها اهمیت دارد؛ زیرا اطلاعات مربوط به نرخ خرید و فروش در ثبت صحیح جزئیات معامله ارزی مؤثر است.
۷. ثبت مأخذ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده
تکمیل فیلد «مأخذ مالیات بر ارزش افزوده» الزامی است. مبلغ این فیلد باید بر اساس ضوابط مربوط به معاملات ارزی و مقررات مالیاتی محاسبه و ثبت شود.
8.ذخیره و ارسال صورتحساب
پس از تکمیل اطلاعات صورتحساب، مشخصات خریدار، روش پرداخت و جزئیات معامله، اطلاعات واردشده را بررسی کنید و از قسمت بالای سمت چپ فرم، صورتحساب را ذخیره کنید.
صورتحساب ذخیره‌شده در منوی «فهرست صورتحساب‌ها» قابل مشاهده است و در ابتدا در وضعیت «ارسال نشده» قرار می‌گیرد.
برای ارسال صورتحساب به سامانه مؤدیان، وارد فهرست صورتحساب‌ها شوید، صورتحساب موردنظر را انتخاب کنید و روی گزینه «ارسال صورتحساب» کلیک کنید تا اطلاعات آن به سامانه مؤدیان ارسال شود.
هنگام ثبت صورتحساب به چه نکاتی توجه کنیم؟
- نوع صورتحساب: در الگوی فروش ارز، فقط امکان صدور صورتحساب نوع اول وجود دارد و صدور صورتحساب نوع دوم مجاز نیست.
- مهلت ارسال صورتحساب: مطابق اطلاعیه سازمان امور مالیاتی، از ۱۵ آبان ۱۴۰۳، حداکثر فاصله زمانی بین تاریخ صدور صورتحساب و ارسال و ثبت آن در سامانه مؤدیان، ۱۲ روز است.
- روش پرداخت: در این الگو، فقط پرداخت نقدی قابل ثبت است و امکان ثبت پرداخت نسیه یا ترکیب پرداخت نقدی و نسیه وجود ندارد.
- تعداد ردیف‌های صورتحساب: در صورت نیاز، می‌توانید ردیف‌های صورتحساب را اضافه یا حذف کنید.
- اصلاح یا ابطال صورتحساب: در صورت بروز اشتباه، باید متناسب با شرایط، صورتحساب اصلاحی یا ابطالی صادر کنید. برای این کار، ثبت شماره مالیاتی صورتحساب مرجع ضروری است.
نحوه محاسبه مبلغ و مأخذ مالیات بر ارزش افزوده در الگوی فروش ارز
در الگوی شماره ۲ صورتحساب الکترونیکی، مبلغ کل معامله با مأخذ محاسبه مالیات بر ارزش افزوده تفاوت دارد. مبلغ کل معامله بر اساس ارزش ریالی ارز فروخته‌شده و سایر مبالغ قانونی محاسبه می‌شود؛ اما مأخذ مالیاتی بر اساس سود حاصل از فروش ارز و کارمزدهای مشمول مالیات تعیین می‌شود.
مأخذ مالیات بر ارزش افزوده در فروش ارز به‌صورت اسکناس
برای ثبت صورتحساب فروش ارز به‌صورت اسکناس، باید شناسه خدمت متناسب با این معامله انتخاب شود. سپس سود حاصل از فروش ارز و تمام کارمزدهای مرتبط با آن در فیلد « ارزش افزوده مأخذ مالیات » درج شود.
برای محاسبه سود حاصل از فروش، تفاوت نرخ فروش و نرخ خرید ارز در نظر گرفته می‌شود.
مأخذ مالیات بر ارزش افزوده در فروش ارز به‌صورت حواله
در فروش ارز به‌صورت حواله، باید از شناسه «خدمت فروش ارز به صورت حواله» استفاده شود. اگر معامله شامل خدمت کارسازی حواله‌های ارزی نیز باشد، شناسه مربوط به این خدمت باید در ردیف جداگانه ثبت شود.
در هر ردیف، سود حاصل از فروش و کارمزدهای مرتبط باید مطابق ضوابط در فیلد مأخذ مالیات بر ارزش افزوده درج شوند. همچنین، کل کارمزد دریافتی بابت خدماتی مانند ارسال و کارسازی حواله ارزی، به‌صورت ناخالص، مأخذ مشمول مالیات و عوارض ارزش افزوده محسوب می‌شود.
فرمول محاسبه مأخذ مالیات در الگوی فروش ارز
بر اساس قواعد الگوی فروش ارز، مأخذ مالیاتی با توجه به میزان ارز، نرخ خرید و نرخ فروش محاسبه می‌شود و باید در محدوده تعیین‌شده در دستورالعمل قرار داشته باشد.
- مبلغ ریالی ارز فروخته‌شده: میزان ارز × نرخ فروش ارز
- حداقل مأخذ محاسباتی: میزان ارز × (نرخ فروش ارز − نرخ خرید ارز)
- مالیات و عوارض ارزش افزوده: مأخذ مالیاتی × نرخ قانونی مالیات و عوارض
خطاهای رایج هنگام صدور صورتحساب الگوی فروش ارز
هنگام صدور صورتحساب الکترونیکی با الگوی فروش ارز، ثبت نادرست اطلاعات معامله یا استفاده از دستورالعمل‌های قدیمی می‌تواند باعث ایجاد مغایرت در صورتحساب شود. برای کاهش این خطاها، موارد زیر را بررسی کنید.
۱. انتخاب شناسه خدمت نامتناسب با معامله
شناسه کالا یا خدمت باید با ماهیت معامله مطابقت داشته باشد. برای مثال، فروش ارز به‌صورت اسکناس با ارائه خدمات فروش ارز به‌صورت حواله یکسان نیست؛ بنابراین، هنگام انتخاب شناسه باید نوع خدمت ارائه‌شده را در نظر بگیرید.
۲. ثبت نادرست مقدار یا نوع ارز
مقدار ارز باید بزرگ‌تر از صفر باشد و نوع ارز نیز با کد استاندارد مربوط به آن ثبت شود. پیش از ذخیره صورتحساب، مقدار واردشده و کد ارز را با اطلاعات واقعی معامله تطبیق دهید.
۳. اشتباه در ثبت نرخ خرید و فروش ارز
نرخ ثبت‌شده باید با اطلاعات معامله و الزامات الگوی فروش ارز مطابقت داشته باشد. همچنین، باید از واردکردن اطلاعات بر اساس راهنماهای قدیمی که با ساختار اصلاح‌شده الگو سازگار نیستند، خودداری کنید.
۴. ثبت نادرست مأخذ مالیات بر ارزش افزوده
مأخذ مالیاتی باید مطابق قواعد مربوط به نوع معامله و خدمات ارائه‌شده تعیین شود. در معاملات شامل کارمزد یا خدمات کارسازی حواله، نحوه ثبت هر ردیف را با دستورالعمل معتبر تطبیق دهید.
5. اشتباه‌گرفتن ذخیره صورتحساب با ارسال آن
پس از ذخیره صورتحساب، وضعیت آن را در بخش «فهرست صورتحساب‌ها» بررسی کنید. صورتحسابی که با وضعیت «ارسال نشده» نمایش داده می‌شود، هنوز ارسال و ثبت نهایی نشده است و باید مراحل ارسال آن را جداگانه پیگیری کنید.
پیشنهاد می‌کنیم برای آشنایی با خطاهای سامانه مؤدیان و روش رفع آن‌ها، مقاله خطاهای سامانه مؤدیان را بخوانید.
توصیه: پیش از ارسال صورتحساب، شناسه خدمت، اطلاعات خریدار، مقدار و نوع ارز، نرخ ثبت‌شده و مأخذ مالیاتی را با اطلاعات معامله و آخرین دستورالعمل صدور صورتحساب الکترونیکی تطبیق دهید.
سوالات متداول درباره الگوی فروش ارز در سامانه مؤدیان
الگوی فروش ارز در سامانه مؤدیان چیست؟
الگوی فروش ارز، الگوی شماره ۲ صورتحساب الکترونیکی است که برای ثبت معاملات فروش ارز در سامانه مؤدیان استفاده می‌شود.
الگوی شماره ۲ صورتحساب الکترونیکی مخصوص چه کسب‌وکارهایی است؟
این الگو برای ثبت معاملات فروش ارز، به‌ویژه فعالیت صرافی‌ها، کاربرد دارد.
آیا فروش ارز به‌صورت اسکناس و حواله با یک روش ثبت می‌شود؟
خیر. شناسه خدمت و اطلاعات صورتحساب باید متناسب با فروش اسکناس یا حواله ثبت شوند.
مأخذ مالیات بر ارزش افزوده در الگوی ارز چگونه تعیین می‌شود؟
مأخذ مالیاتی بر اساس نوع معامله، سود حاصل از فروش ارز و کارمزدهای مرتبط، مطابق دستورالعمل جاری تعیین می‌شود.
آیا مبلغ کل ارز معامله‌شده، مأخذ مالیات بر ارزش افزوده است؟
خیر. مأخذ مالیات بر ارزش افزوده با مبلغ کل ارز فروخته‌شده متفاوت است و طبق ضوابط الگوی فروش ارز محاسبه می‌شود.
کدام اطلاعات خریدار در صورتحساب فروش ارز الزامی است؟
اطلاعات هویتی خریدار بر اساس نوع شخص و الزامات جاری صورتحساب تعیین می‌شود؛ بنابراین، باید فیلدهای مربوط به خریدار حقیقی، حقوقی یا مشارکت مدنی را متناسب با نوع آن تکمیل کنید.