0 بازدید بازگشت
- مورخ:
- 1379/07/03
- شماره:
- 28423/ت17790هـ
- نوع:
- سایر قوانین و مقررات
- وضعیت
- معتبر
خلاصه مقرره
مقدمه و ماده 1 هيأت وزيران در جلسه مورخ 1379/06/13 بنا به پيشنهاد شماره ۴۳۲۷۱ مورخ1378/12/16 وزارت امور اقتصادي و دارايي و به استناد تبصره (۴) قانون استفاده از خدمات تخصصي و حرفه اي حسابداران ذيصلاح به عنوان حسابدار رسمي- مصوب -۱۳۷۲ آييننامه اجرايي تبصره ياد شده را به شرح زير تصويب نمود : ماده ۱…
مقدمه و ماده 1
هيأت وزيران در جلسه مورخ 1379/06/13 بنا به پيشنهاد شماره ۴۳۲۷۱ مورخ1378/12/16 وزارت امور اقتصادي و دارايي و به استناد تبصره (۴) قانون استفاده از خدمات تخصصي و حرفه اي حسابداران ذيصلاح به عنوان حسابدار رسمي- مصوب -۱۳۷۲ آييننامه اجرايي تبصره ياد شده را به شرح زير تصويب نمود:
ماده ۱- به منظور اعمال نظارت مالي بر واحدهاي توليدي، بازرگاني و خدماتي و همچنين حصول اطمينان از قابل اعتماد بودن صورتهاي مالي واحدهاي مزبور در جهت حفظ منافع عمومي، صاحبان سرمايه و ديگر اشخاص ذينفع، اشخاص حقيقي و حقوقي به ترتيبي كه در اين آييننامه معين ميشود از خدمات تخصصي و حرفهاي حسابداران رسمي شاغل و مؤسسات حسابرسي عضو جامعه حسابداران رسمي ايران استفاده خواهند نمود.
ماده 2
ماده ۲- اشخاص حقوقي ذيل مكلفند حسب مورد "حسابرس و بازرس قانوني" يا "حسابرس" خود را از ميان مؤسسات حسابرسي كه عضو جامعه حسابداران رسمي ايران ميباشند، انتخاب نمايند:
الف- شركتهاي پذيرفته شده يا متقاضي پذيرش در بورس اوراق بهادار و شركت هاي تابعه و وابسته به آنها .
ب- شركتهاي سهامي عام و شركت هاي تابعه و وابسته به آنها.
ج- شركتهاي موضوع بندهاي(الف و ب) ماده (۷) قانون اساسنامه سازمان حسابرسي با رعايت ترتيبات مقرر در تبصره يك ماده (۱۳۲) قانون محاسبات عمومي.
هـ- شعب و دفاتر نمايندگي شركتهاي خارجي كه در اجراي قانون اجازه ثبت شعبه و نمايندگي شركتهاي خارجي -مصوب -۱۳۷۶ در ايران ثبت شده اند.
و- مؤسسات و نهادهاي عمومي غير دولتي و شركتها، سازمانها و مؤسسات تابعه و وابسته به آنها.
ز- ساير اشخاص حقوقي و حقيقي زير كه با در نظر گرفتن عواملي از قبيل درجه اهميت، حساسيت و حجم فعاليت آنها (ميزان فروش محصولات يا خدمات، جمع داراييها، تعداد پرسنل و ميزان سرمايه) و همچنين ميزان ظرفيت كاري مؤسسات حسابرسي و حسابداران رسمي، مشخصات يا فهرست آنها توسط وزارت امور اقتصادي و دارايي تا پايان دي ماه هر سال اعلام ميگردد.
۱- شركت هاي سهامي خاص و ساير شركت ها و همچنين مؤسسات انتفاعي غيرتجاري.
۲- شركت ها و مؤسسات تعاوني و اتحاديه هاي آنها.
۳- اشخاص حقيقي كه طبق مقررات قانوني مربوط، مكلف به نگهداري دفاتر قانوني هستند .
تبصره ۱- اشخاص موضوع اين ماده ميتواند از خدمات سازمان حسابرسي كه تنها مؤسسه حسابرسي دولتي ميباشد، به عنوان "حسابرس و بازرس قانوني" يا " حسابرس " خود حسب مورد استفاده نمايند.
تبصره ۲- ضوابط تشخيص شركتهاي تابعه و وابسته، با توجه به اصول و ضوابط حسابداري موضوع بند (ز) ماده (۷) قانون اساسنامه سازمان حسابرسي تعيين ميگردد.
تبصره ۳- با تعيين و اعلام وزارت امور اقتصادي و دارايي ميتوان براي "حسابرسي و بازرسي قانوني" يا " حسابرسي " اشخاص موضوع بند (ز) اين ماده، از خدمات حسابداران رسمي نيز استفاده كرد .
الف- شركتهاي پذيرفته شده يا متقاضي پذيرش در بورس اوراق بهادار و شركت هاي تابعه و وابسته به آنها .
ب- شركتهاي سهامي عام و شركت هاي تابعه و وابسته به آنها.
ج- شركتهاي موضوع بندهاي(الف و ب) ماده (۷) قانون اساسنامه سازمان حسابرسي با رعايت ترتيبات مقرر در تبصره يك ماده (۱۳۲) قانون محاسبات عمومي.
هـ- شعب و دفاتر نمايندگي شركتهاي خارجي كه در اجراي قانون اجازه ثبت شعبه و نمايندگي شركتهاي خارجي -مصوب -۱۳۷۶ در ايران ثبت شده اند.
و- مؤسسات و نهادهاي عمومي غير دولتي و شركتها، سازمانها و مؤسسات تابعه و وابسته به آنها.
ز- ساير اشخاص حقوقي و حقيقي زير كه با در نظر گرفتن عواملي از قبيل درجه اهميت، حساسيت و حجم فعاليت آنها (ميزان فروش محصولات يا خدمات، جمع داراييها، تعداد پرسنل و ميزان سرمايه) و همچنين ميزان ظرفيت كاري مؤسسات حسابرسي و حسابداران رسمي، مشخصات يا فهرست آنها توسط وزارت امور اقتصادي و دارايي تا پايان دي ماه هر سال اعلام ميگردد.
۱- شركت هاي سهامي خاص و ساير شركت ها و همچنين مؤسسات انتفاعي غيرتجاري.
۲- شركت ها و مؤسسات تعاوني و اتحاديه هاي آنها.
۳- اشخاص حقيقي كه طبق مقررات قانوني مربوط، مكلف به نگهداري دفاتر قانوني هستند .
تبصره ۱- اشخاص موضوع اين ماده ميتواند از خدمات سازمان حسابرسي كه تنها مؤسسه حسابرسي دولتي ميباشد، به عنوان "حسابرس و بازرس قانوني" يا " حسابرس " خود حسب مورد استفاده نمايند.
تبصره ۲- ضوابط تشخيص شركتهاي تابعه و وابسته، با توجه به اصول و ضوابط حسابداري موضوع بند (ز) ماده (۷) قانون اساسنامه سازمان حسابرسي تعيين ميگردد.
تبصره ۳- با تعيين و اعلام وزارت امور اقتصادي و دارايي ميتوان براي "حسابرسي و بازرسي قانوني" يا " حسابرسي " اشخاص موضوع بند (ز) اين ماده، از خدمات حسابداران رسمي نيز استفاده كرد .
ماده 3
ماده ۳- صورتهاي مالي اشخاص موضوع ماده (۲) كه حسب مورد فاقد گزارش "حسابرسي و بازرسي قانوني" يا " گزارش حسابرسي" موضوع اين آييننامه باشد در هيچ يك از وزارتخانهها، مؤسسات دولتي، شركتهاي دولتي، بانكها و بيمهها، مؤسسات اعتباري غير بانكي، سازمان بورس اوراق بهادار و مؤسسات و نهادهاي عمومي غير دولتي معتبر نميباشد و به نفع اشخاص مزبور قابل استناد نخواهد بود .
تبصره- استفاده اشخاص حقيقي و حقوقي موضوع اين ماده از تسهيلات قابل ارايه توسط وزارتخانهها، مؤسسات، سازمانها، دستگاهها و شركت هاي مذكور در اين ماده كه وفق مقررات و ضوابط اعلام شده مستلزم ارايه صورت هاي مالي ميباشد، حسب مورد منوط به ارايه گزارش حسابدار رسمي يا مؤسسه حسابرسي موضوع اين آييننامه ميباشد.
تبصره- استفاده اشخاص حقيقي و حقوقي موضوع اين ماده از تسهيلات قابل ارايه توسط وزارتخانهها، مؤسسات، سازمانها، دستگاهها و شركت هاي مذكور در اين ماده كه وفق مقررات و ضوابط اعلام شده مستلزم ارايه صورت هاي مالي ميباشد، حسب مورد منوط به ارايه گزارش حسابدار رسمي يا مؤسسه حسابرسي موضوع اين آييننامه ميباشد.
ماده 4
ماده ۴- حسابداران رسمي و مؤسسات حسابرسي مكلفند در گزارش "حسابرسي و بازرسي قانوني" يا "گزارش حسابرسي" كه با رعايت قانون اصلاح قسمتي از قانون تجارت مصوب ۱۳۴۷ و طبق اصول و ضوابط حسابرسي تهيه ميشود، نسبت به حسابها و صورتهاي مالي رسيدگي شده در باره موارد زير صريحاً اظهار نظر نمايند:
الف- رعايت قوانين و مقررات تجاري، مالياتي و ساير قوانين و مقررات مرتبط با فعاليت شخص مورد رسيدگي.
ب- رعايت اصول و ضوابط حسابداري در تهيه و ارايه صورت هاي مالي و يادداشتهاي همراه صورت هاي مزبور.
ج- نحوه ارايه وضعيت مالي و نتايج عمليات شخص مورد رسيدگي در صورت هاي مالي.
تبصره ۱- هرگاه حسابداران رسمي و مؤسسات حسابرسي در جريان رسيدگي، به هرگونه تخلف از مقررات موضوع اين ماده از ناحيه هيات مديره و مدير عامل برخورد نمايند، مكلفند موارد را در گزارش خود منعكس كنند.
تبصره ۲- مقصود از اصول و ضوابط حسابرسي، اصول متعارف در حرفه حسابرسي، استانداردهاي موضوع بند (ز) ماده (۷) قانون اساسنامه سازمان حسابرسي و آيين رفتار حرفه اي موضوع بند (۳) ماده (۶) اساسنامه جامعه حسابداران رسمي ايران ميباشد.
تبصره ۳- مقصود از اصول و ضوابط حسابداري، اصول متداول در حسابداري و استانداردهاي موضوع بند (ز) ماده (۷) قانون اساسنامه سازمان حسابرسي ميباشد.
الف- رعايت قوانين و مقررات تجاري، مالياتي و ساير قوانين و مقررات مرتبط با فعاليت شخص مورد رسيدگي.
ب- رعايت اصول و ضوابط حسابداري در تهيه و ارايه صورت هاي مالي و يادداشتهاي همراه صورت هاي مزبور.
ج- نحوه ارايه وضعيت مالي و نتايج عمليات شخص مورد رسيدگي در صورت هاي مالي.
تبصره ۱- هرگاه حسابداران رسمي و مؤسسات حسابرسي در جريان رسيدگي، به هرگونه تخلف از مقررات موضوع اين ماده از ناحيه هيات مديره و مدير عامل برخورد نمايند، مكلفند موارد را در گزارش خود منعكس كنند.
تبصره ۲- مقصود از اصول و ضوابط حسابرسي، اصول متعارف در حرفه حسابرسي، استانداردهاي موضوع بند (ز) ماده (۷) قانون اساسنامه سازمان حسابرسي و آيين رفتار حرفه اي موضوع بند (۳) ماده (۶) اساسنامه جامعه حسابداران رسمي ايران ميباشد.
تبصره ۳- مقصود از اصول و ضوابط حسابداري، اصول متداول در حسابداري و استانداردهاي موضوع بند (ز) ماده (۷) قانون اساسنامه سازمان حسابرسي ميباشد.
ماده 5- حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی و یا سازمان حسابرسی که عهده دار انجام وظایف حسابرسی وبازرسی قانونی ویا حسابرسی اشخاص مشمول ماده (2) این آیین نامه میباشد، درصورت درخواست اشخاص مزبور مکلفند در اجرای ماده (272) قانون مالیاتهای مستقیم و در صورت قبول درخواست مؤدی طبق ماده (27) قانون مالیات بر ارزش افزوده علاوه بر گزارش موضوع ماده (4) فوق، گزارش حسابرسی مالیاتی جداگانه طبق نمونه ای که از طرف سازمان امور مالیاتی مربوط در اختیارمودی قرار دهند. گزارش مذکور باید شامل مواد زیر باشد:
الف- اظهارنظر نسبت به کفایت دفاتر و اسناد ومدارک حسابداری برای امر حسابرسی طبق مفاد قانون مالیاتهای مستقیم و قانون مالیات بر ارزش افزوده و مقررات مربوط با رعایت اصول و ضوابط و استانداردهای حسابداری.
ب ـ تعیین درآمد مشمول مالیات، مأخذ مشمول مالیات بر ارزش افزوده و مالیات متعلق به هر دوره مالیاتی حسب مورد بر اساس قوانین مالیاتهای مستقیم و مالیات بر ارزش افزوده و مقررات مربوط
ج- اظهارنظر نسبت به مالیاتهای تکلیفی که مودی به موجب قانون مالیاتهای مستقیم مکلف به کسر و پرداخت آن به سازمان امور مالیاتی کشور بوده است.
د- سایر مواردی که در نمونه گزارش حسابرسی مالیاتی مورد نظر سازمان امور مالیاتی کشور تعیین خواهد شد.
تبصره 1- گزارش حسابرسی مالیاتی در مورد مالیات بر ارزش افزوده نیز با توجه به بند (هـ) ماده واحده قانون استفاده از خدمات تخصصی و حرفه ای حسابداران ذیصلاح به عنوان حسابدار رسمی- مصوب 1372- و تبصره (4) آن، به ترتیبی خواهد بود که در نمونه گزارش حسابرسی مالیاتی تنظیمی سازمان امور مالیاتی کشور تعیین می گردد.
تبصره 2- هرگاه حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی در اجرای بند "الف" این ماده به موارد ایرادی برخورد نمایند که به نظر آنها به اعتبار دفاتر خطی وارد ننمایند و تعیین درآمد واقعی مشمول مالیات و مأخذ مشمول مالیات بر ارزش افزوده و مالیات متعلق به هر دوره مالیاتی امکان پذیر باشد ضمن درج موارد ایراد در گزارش خود درآمد مشمول مالیات و مأخذ مشمول مالیات بر ارزش افزوده و مالیات متعلق به هر دوره مالیاتی را تعیین خواهد کرد.
در صورتی که دفاتر واسناد ومدارک مزبور برای محاسبه درآمد مشمول مالیات و تعیین مأخذ مشمول مالیات بر ارزش افزوده و مالیات متعلق به هر دوره مالیاتی غیر قابل رسیدگی تشخیص داده شود یا به علت عدم رعایت موازین قانونی و آیین نامه مربوط مورد قبول واقع نشود، حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی باید پس از ارائه گزارش حسابرسی مالیاتی حاوی اظهارنظر نسبت به کفایت اسناد و مدارک و دفاتر برای امر حسابرسی مالیاتی، موضوع را به طور کتبی با ذکر دلایل به اداره امور مالیاتی ذیربط اعلام نماید، در این صورت اداره امور مالیاتی مکلف است مطابق مقررات موضوعه نسبت به رسیدگی و تعیین درآمد مشمول مالیات و مأخذ مشمول مالیات بر ارزش افزوده و مالیات متعلق به هر دوره مالیاتی اقدام نماید.
تبصره 3- چنانچه قبل یا بعد از صدور برگ تشخیص مالیات و اوراق مطالبه مالیات یا برگ استرداد مالیات اضافه پرداختی ، اطلاعات ومدارکی در مورد فعالیتهای مالی به دست آید که در نتیجه نیاز به بررسی دفاتر واسناد ومدارک مودی ذیربط و توضیحات تکمیلی حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی باشد، رییس اداره امور مالیاتی موضوع را با ذکر مصداق به طور کتبی از حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی استعلام خواهد نمود که به ترتیب زیر عمل خواهد شد:
الف- حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی مکلفند ظرف یک ماه از تاریخ دریافت استعلام، دفاتر واسناد ومدارک مربوط را بررسی ودر صورتی که فعالیت مزبور در دفاتر ثبت نشده باشد، موضوع عدم ثبت فعالیت مالی را به طور کتبی به اطلاع رییس اداره امور مالیاتی برسانند. در این صورت اداره امور مالیاتی بر اساس پاسخ واصل شده، مطابق قانون ومقررات موضوعه اقدام خواهد نمود.
ب- در صورتی که فعالیت مالی مزبور در دفاتر ثبت شده باشد، حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی مکلفند ظرف یک ماه از تاریخ دریافت استعلام، ثبت فعالیتهای مورد استعلام در دفاتر مودی را ضمن توضیحات تکمیلی با ذکر شماره سند حسابداری همراه با تصویر اسناد حسابداری ومدارک ضمیمه به آن، به طورکتبی به اطلاع رییس اداره امور مالیاتی می رساند.
ج- در صورتی که پاسخ حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی با توجه به اسناد ومدارک ارسالی و توضیحات تکمیلی داده شده به نظر رییس اداره امور مالیاتی با قوانین و مقررات مربوط تطبیق ننماید اداره امور مالیاتی موضوع را با شرح استقلال عدم پذیرش به هیئت سه نفری موضوع بند "ب" تبصره (1) ماده (6) این آیین نامه ارجاع خواهد نمود.
د- در صورتی که حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی و یا سازمان حسابرسی ظرف یک ماه از تاریخ دریافت استعلام نسبت به ارائه پاسخ لازم به رییس اداره امور مالیاتی مربوط اقدام نکنند، اداره امور مالیاتی با استعلام ویا مراجعه به مودی طبق قانون ومقررات موضوعه اقدام خواهد نمود.
تبصره 4- اشخاصی که انجام حسابرسی مالیاتی را به حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی و یا سازمان حسابرسی ارجاع می نمایند، مکلفند یک نسخه از قرارداد با حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی را همراه با اظهارنامه مالیاتی به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم نمایند.
تبصره 5- در مواردی که پرونده مالیاتی مودیان مذکور در جلسه هیئت سه نفری موضوع بند (3) ماده (97) قانون مالیاتهای مستقیم مطرح باشد، یکی از اعضای هیئت مزبور توسط رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور از بین حسابداران رسمی انتخاب می شود. « چنانچه در بعضی از نقاط کشور ، انتخاب حسابدار رسمی امکان پذیر نباشد ، سازمان امور مالیاتی کشور می تواند از سایر حسابرسان بند 3 ماده 97 قانون مالیاتهای مستقیم در جلسات مزبور استفاده نماید .
ماده 6- اداره امور مالیاتی گزارش حسابرسی مالیاتی را بدون رسیدگی قبول و مطابق مقررات برگ تشخیص مالیات و یا برگ مطالبه صادر مینماید. قبول گزارش حسابرسی مالیاتی موکول به آن است که مودی گزارش حسابرسی مالی را ضمیمه گزارش حسابرسی مالیاتی همراه با اظهارنامه مالیاتی یا حداکثر ظرف سه ماه از تاریخ انقضای مهلت تسلیم اظهارنامه به اداره امور مالیاتی مربوط تسلیم نموده باشد.
تبصره 1- چنانچه قبل از صدور برگ تشخیص مالیات یا اوراق مطالبه مالیات یا برگ استرداد مالیات اضافه پرداختی نسبت به ارائه گزارش حسابرسی مالیاتی در خصوص بندهای "ب" (هزینههای قابل قبول استهلاکات و خرید و عرضه کالا و خدمات ) و "ج" (از جمله مالیات بر ارزش افزوده ، مالیاتهای تکلیفی و حقوق) ماده (5) این آییننامه و معافیتهای مالیاتی نیاز به توضیحات تکمیلی حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی و یا سازمان حسابرسی باشد، رییس اداره امور مالیاتی موضوع را با ذکر مصداق به طور کتبی از حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی استعلام خواهد نمود که به ترتیب زیر عمل خواهد شد:
الف- حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی مکلفند ظرف یک ماه از تاریخ دریافت استعلام، توضیحات تکمیلی را به رییس اداره امور مالیاتی ارائه نمایند. در غیر این صورت ویا اعلام عدم دسترسی به دفاتر واسناد ومدارک مودی از سوی حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی، اداره امور مالیاتی مطابق مقررات موضوعه جهت رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات و مالیاتهای تکلیفی و تعیین مأخذ مشمول مالیات بر ارزش افزوده و مالیات متعلق به هر دوره مالیاتی مودی اقدام خواهد نمود.
ب- در صورتی که پاسخ حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی از لحاظ انطباق با قوانین و مقررات مالیاتی حسب نظر رییس اداره امور مالیاتی کافی به مقصود نباشد، موضوع به هیئتی متشکل از نمایندگان سازمان امور مالیاتی کشور و دبیر شورای عالی جامعه حسابداران رسمی ایران (نماینده سازمان حسابرسی در مورد گزارش های حسابرسی مالیاتی آن سازمان) ویک نفر از حسابداران رسمی به انتخاب رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور ارجاع می گردد. هیئت با حضور اکثریت اعضا رسمیت یافته و رأی اکثریت اعضای هیأت مذکور، مورد قبول سازمان امور مالیاتی کشور و جامعه حسابداران رسمی و سازمان حسابرسی بوده و مبنای حل وفصل پرونده های ذیربط قرار خواهد گرفت.
بررسیهای هیأت یاد شده حسب مورد شامل مذاکره با حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی گزارش دهنده، مشاهده و بررسی اسناد و مدارک حسابرسی مالیاتی در رابطه با موضوع یا موضوعات مورد استعلام اداره امور مالیاتی و درخواست انجام رسیدگیهای تکمیلی توسط حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی و اعلام نتیجه به هیئت خواهد بود.
تبصره 2- نحوه اداره وتشکیل جلسات هیئت موضوع بند "ب" تبصره (1) این ماده به موجب دستورالعملی خواهد بود که توسط هیئت مزبور تهیه وبه تصویب رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور میرسد.
تبصره 3- روسای ادارات امور مالیاتی و حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی و یا سازمان حسابرسی باید تمهیداتی به کار برند تا استعلام و ارسال پاسخ در مهلتهای تعیین شده انجام شود. مکاتبات بین اداره امور مالیاتی و حسابدار رسمی و بالعکس باید با ابلاغ کتبی واز طریق پست سفارشی صورت پذیرد.
تبصره 4- چنانچه هیئت موضوع بند "ب" تبصره (1) این ماده با اکثریت آراء حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی را به لحاظ عدم رعایت دستورالعمل حسابرسی مالیاتی سایر مقررات مالیاتی در تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی مقصر تشخیص دهد، سازمان امور مالیاتی کشور نظر هیئت را جهت طرح در هیأت های انتظامی جامعه حسابداران رسمی یا کمیته انضباطی سازمان حسابرسی ارسال خواهد نمود. جامعه حسابداران رسمی ایران و سازمان حسابرسی مکلفند یک نسخه از رأی هیئتهای انتظامی یا کمیته انضباطی را جهت اطلاع به سازمان امور مالیاتی کشور و گزارش مربوطه را به وزیر امور اقتصادی و دارایی ارائه و ارسال نمایند.
تبصره 1- چنانچه قبل از صدور برگ تشخیص مالیات یا اوراق مطالبه مالیات یا برگ استرداد مالیات اضافه پرداختی نسبت به ارائه گزارش حسابرسی مالیاتی در خصوص بندهای "ب" (هزینههای قابل قبول استهلاکات و خرید و عرضه کالا و خدمات ) و "ج" (از جمله مالیات بر ارزش افزوده ، مالیاتهای تکلیفی و حقوق) ماده (5) این آییننامه و معافیتهای مالیاتی نیاز به توضیحات تکمیلی حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی و یا سازمان حسابرسی باشد، رییس اداره امور مالیاتی موضوع را با ذکر مصداق به طور کتبی از حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی استعلام خواهد نمود که به ترتیب زیر عمل خواهد شد:
الف- حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی مکلفند ظرف یک ماه از تاریخ دریافت استعلام، توضیحات تکمیلی را به رییس اداره امور مالیاتی ارائه نمایند. در غیر این صورت ویا اعلام عدم دسترسی به دفاتر واسناد ومدارک مودی از سوی حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی، اداره امور مالیاتی مطابق مقررات موضوعه جهت رسیدگی و تشخیص درآمد مشمول مالیات و مالیاتهای تکلیفی و تعیین مأخذ مشمول مالیات بر ارزش افزوده و مالیات متعلق به هر دوره مالیاتی مودی اقدام خواهد نمود.
ب- در صورتی که پاسخ حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی از لحاظ انطباق با قوانین و مقررات مالیاتی حسب نظر رییس اداره امور مالیاتی کافی به مقصود نباشد، موضوع به هیئتی متشکل از نمایندگان سازمان امور مالیاتی کشور و دبیر شورای عالی جامعه حسابداران رسمی ایران (نماینده سازمان حسابرسی در مورد گزارش های حسابرسی مالیاتی آن سازمان) ویک نفر از حسابداران رسمی به انتخاب رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور ارجاع می گردد. هیئت با حضور اکثریت اعضا رسمیت یافته و رأی اکثریت اعضای هیأت مذکور، مورد قبول سازمان امور مالیاتی کشور و جامعه حسابداران رسمی و سازمان حسابرسی بوده و مبنای حل وفصل پرونده های ذیربط قرار خواهد گرفت.
بررسیهای هیأت یاد شده حسب مورد شامل مذاکره با حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی گزارش دهنده، مشاهده و بررسی اسناد و مدارک حسابرسی مالیاتی در رابطه با موضوع یا موضوعات مورد استعلام اداره امور مالیاتی و درخواست انجام رسیدگیهای تکمیلی توسط حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی و اعلام نتیجه به هیئت خواهد بود.
تبصره 2- نحوه اداره وتشکیل جلسات هیئت موضوع بند "ب" تبصره (1) این ماده به موجب دستورالعملی خواهد بود که توسط هیئت مزبور تهیه وبه تصویب رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور میرسد.
تبصره 3- روسای ادارات امور مالیاتی و حسابداران رسمی وموسسات حسابرسی و یا سازمان حسابرسی باید تمهیداتی به کار برند تا استعلام و ارسال پاسخ در مهلتهای تعیین شده انجام شود. مکاتبات بین اداره امور مالیاتی و حسابدار رسمی و بالعکس باید با ابلاغ کتبی واز طریق پست سفارشی صورت پذیرد.
تبصره 4- چنانچه هیئت موضوع بند "ب" تبصره (1) این ماده با اکثریت آراء حسابداران رسمی و موسسات حسابرسی ویا سازمان حسابرسی را به لحاظ عدم رعایت دستورالعمل حسابرسی مالیاتی سایر مقررات مالیاتی در تنظیم گزارش حسابرسی مالیاتی مقصر تشخیص دهد، سازمان امور مالیاتی کشور نظر هیئت را جهت طرح در هیأت های انتظامی جامعه حسابداران رسمی یا کمیته انضباطی سازمان حسابرسی ارسال خواهد نمود. جامعه حسابداران رسمی ایران و سازمان حسابرسی مکلفند یک نسخه از رأی هیئتهای انتظامی یا کمیته انضباطی را جهت اطلاع به سازمان امور مالیاتی کشور و گزارش مربوطه را به وزیر امور اقتصادی و دارایی ارائه و ارسال نمایند.
ماده 7- ساير اشخاص حقوقي و حقيقي كه مشمول مفاد ماده (2) اين آييننامه نميگردند، ميتواند حسابرسي صورتهاي مالي و تنظيم گزارش مالياتي خود را به حسابدار رسمي يا مؤسسه حسابرسي ارجاع و گزارش مزبور را، به ضميمه اظهارنامه مالياتي و صورت هاي مالي، و يا ظرف مهلت مقرر در ماده (6) اين آييننامه به اداره امور مالياتي مربوط تسليم نمايند. در اين صورت، مشمول مفاد مواد (5) و (6) اين آييننامه و تبصرههاي ذيل آن خواهند بود.
تبصره- وزارت امور اقتصادي و داراي ميتواند حسابرسي صورتهاي مالي و تنظيم گزارش مالياتي اشخاص حقوقي و حقيقي را به حسابداران رسمي يا مؤسسات حسابرسي واگذار نمايد.در اين صورت پرداخت حق الزحمه، طبق مقررات مربوط به عهده وزارت مزبور خواهد بود.
تبصره- وزارت امور اقتصادي و داراي ميتواند حسابرسي صورتهاي مالي و تنظيم گزارش مالياتي اشخاص حقوقي و حقيقي را به حسابداران رسمي يا مؤسسات حسابرسي واگذار نمايد.در اين صورت پرداخت حق الزحمه، طبق مقررات مربوط به عهده وزارت مزبور خواهد بود.
ماده 8
ماده ۸- اشخاص حقيقي و حقوقي ميتواند با كسب نظر موافق سازمان تأمين اجتماعي، حسابرسي دفاتر قانوني و تنظيم گزارش تعيين مبالغ مشمول كسر حق بيمه خود را به حسابداران رسمي يا مؤسسات حسابرسي موضوع اين آييننامه ارجاع، و حسابداران و مؤسسات مذكور با رعايت تكاليف كارفرمايان بر مبناي قوانين، مقررات و دستورالعملهاي سازمان تأمين اجتماعي، گزارش حسابرسي لازم را تهيه كه در اين صورت گزارش مزبور مبناي محاسبه حق بيمه قرار خواهد گرفت.
تبصره- حكم اين ماده مانع مطالبه حق بيمه ناشي از اشتباه در محاسبات و موارد ذكر نشده در گزارش حسابرسي مذكور در فوق طبق مقررات تأمين اجتماعي و ساير مقررات، حداكثر ظرف مدت شش ماه از تاريخ تسليم گزارش نخواهد بود.
تبصره- حكم اين ماده مانع مطالبه حق بيمه ناشي از اشتباه در محاسبات و موارد ذكر نشده در گزارش حسابرسي مذكور در فوق طبق مقررات تأمين اجتماعي و ساير مقررات، حداكثر ظرف مدت شش ماه از تاريخ تسليم گزارش نخواهد بود.
ماده 9
ماده ۹- اشخاص حقوقي و حقيقي ميتواند با كسب نظر موافق دستگاههاي دولتي دريافت كننده مالياتهاي غيرمستقيم، مابه التفاوت هاي قيمت كالا و خدمات، حقوق و عوارض دولت، شهرداريها، آموزش و پرورش، تربيت بدني و ساير موارد، از خدمات حسابداران رسمي و مؤسسات حسابرسي براي تهيه گزارشهاي حسابرسي ويژه در خصوص موارد ياد شده استفاده نمايند. در اين صورت دستگاههاي دولتي مذكور موظفند گزارشهاي حسابرسي ويژه مزبور را مبناي محاسبه و دريافت مطالبات خود قرار دهند.
تبصره- دستگاههاي دولتي موضوع اين ماده راساً نيز ميتواند حسابرسي ويژه و تهيه گزارش مربوط در خصوص اشخاص حقوقي و حقيقي را به حسابداران رسمي يا مؤسسات حسابرسي واگذار نمايند. در اين صورت پرداخت حق الزحمه طبق مقررات مربوط به عهده دستگاه دولتي ذيربط خواهد بود.
تبصره- دستگاههاي دولتي موضوع اين ماده راساً نيز ميتواند حسابرسي ويژه و تهيه گزارش مربوط در خصوص اشخاص حقوقي و حقيقي را به حسابداران رسمي يا مؤسسات حسابرسي واگذار نمايند. در اين صورت پرداخت حق الزحمه طبق مقررات مربوط به عهده دستگاه دولتي ذيربط خواهد بود.
ماده 10
ماده ۱۰- كليه اشخاص موضوع اين آييننامه كه مجازند طبق مقررات ارزي كشور تمام يا قسمتي از درآمد، اصل سرمايه، سود سرمايه گذاري، حق الامتياز، اقساط و سود تسهيلات دريافتي و موارد مشابه را به ارز و از طريق شبكه بانكي به خارج از كشور منتقل نمايند مكلفند حسب مورد گزارش ويژه سازمان حسابرسي يا مؤسسه حسابرسي و يا حسابدار رسمي در خصوص اظهارنظر نسبت به انطباق ميزان ارز مورد تقاضا با مستندات و مقررات مربوط را به درخواست خود منضم نمايند.
تبصره ۱- حكم اين ماده شامل خريد كالا و خدمات و اخذ تسهيلات از خارج از كشور كه عمليات آن از طريق اعتبارات اسنادي، ثبت سفارش و امثال آنها صورت ميگيرد و مشمول اعمال نظارت مراجع ذيربط ديگر ميباشد، نخواهد بود.
تبصره ۲- هيأت مذكور در ماده (۲) قانون جلب و حمايت سرمايه هاي خارجي مصوب سال ۱۳۳۴ ميتواند حسب مورد از خدمات سازمان حسابرسي يا مؤسسات حسابرسي يا حسابداران رسمي استفاده نمايد.
تبصره ۱- حكم اين ماده شامل خريد كالا و خدمات و اخذ تسهيلات از خارج از كشور كه عمليات آن از طريق اعتبارات اسنادي، ثبت سفارش و امثال آنها صورت ميگيرد و مشمول اعمال نظارت مراجع ذيربط ديگر ميباشد، نخواهد بود.
تبصره ۲- هيأت مذكور در ماده (۲) قانون جلب و حمايت سرمايه هاي خارجي مصوب سال ۱۳۳۴ ميتواند حسب مورد از خدمات سازمان حسابرسي يا مؤسسات حسابرسي يا حسابداران رسمي استفاده نمايد.
ماده 11
ماده ۱۱- كليه گزارش هاي حسابداران رسمي بايد حسب مورد به وسيله حسابدار رسمي با درج نام و نام خانوادگي و شماره عضويت امضا و مهر شود و در مورد مؤسسات حسابرسي حداقل به امضاي يكي از شركاي مؤسسه با ذكر نام و نام خانوادگي و شماره عضويت وي و مهر مؤسسه برسد.
ماده 12
ماده ۱۲- اشخاص حقوقي و حقيقي ميتواند علاوه بر موارد فوق الذكر از ساير خدمات مجاز حسابداران رسمي و مؤسسات حسابرسي موضوع ماده (۱ )" اساسنامه جامعه حسابداران رسمي ايران " و تبصره الحاقی آن، موضوع تصویب نامه شماره 11434/ت23024هـ مورخ 1379/03/24 نيز استفاده نمايند.
ماده 13
ماده ۱۳- تا تاريخ تصويب آيين اخلاق و رفتار حرفه اي حسابداران موضوع بند (۳) ماده (۶) اساسنامه جامعه حسابداران رسمي ايران، گزارش حسابدار رسمي يا مؤسسه حسابرسي كه در سرمايه و منافع واحد مورد رسيدگي شريك و سهيم بوده، يا با واحد مزبور معاملات بازرگاني و انتفاعي داشته و به آن واحد خدمات حسابداري و مالي ارايه نموده و يا از طرف آن واحد وكالت حضور در جلسات هيات مديره داشته باشد، معتبر نبوده و به نفع واحد مزبور قابل استناد نخواهد بود.
تبصره- در صورتيكه حسابدار رسمي و يا مؤسسه حسابرسي، عهده دار ارايه خدمات مشاوره اي و طراحي سيستمهاي مالي به صاحبكار شده باشد، بايد ضمن اعلام مراتب به دبيركل جامعه (قبل از شروع به عمليات حسابرسي) و رعايت دقيق اصول و ضوابط حرفه اي به گونه اي عمل كند كه به صلاحيت حرفه اي و استقلال وي خدشه وارد نشود.
تبصره- در صورتيكه حسابدار رسمي و يا مؤسسه حسابرسي، عهده دار ارايه خدمات مشاوره اي و طراحي سيستمهاي مالي به صاحبكار شده باشد، بايد ضمن اعلام مراتب به دبيركل جامعه (قبل از شروع به عمليات حسابرسي) و رعايت دقيق اصول و ضوابط حرفه اي به گونه اي عمل كند كه به صلاحيت حرفه اي و استقلال وي خدشه وارد نشود.
ماده 14
ماده ۱۴- در مواردي كه مراجع قضايي و يا داوري اعم از داخلي و يا خارجي درخواست استفاده از خدمات حسابداران رسمي و يا مؤسسات حسابرسي را داشته باشند، جامعه حسابداران رسمي ايران نسبت به ارسال فهرست حسابداران رسمي و مؤسسات حسابرسي اقدام خواهد نمود.شخص منتخب مكلف است مراتب را به اطلاع جامعه حسابداران رسمي ايران برساند.