دستورالعمل فرآيند و برنامه ريزي رسيدگي و وصول ماليات اشخاص حقوقي و مشاغل

به منظور استاندارد سازي فرآيند هاي زماني رسيدگي مالياتي و وصول ماليات پرونده هاي موديان در منابع اشخاص حقوقي و مشاغل مقرر مي دارد مديران کل محترم امور مالياتي با برنامه ريزي و نظارت و ايجاد هماهنگي در اجراي موارد ذيل از تمامي مساعي و تلاش همکاران بهره گيري نمايند :
1- حداکثر تا پانزدهم شهريور ماه هر سال برنامه زمانبندي رسيدگي به پرونده مالياتي موديان فـوق را به تفکيک موديان بزرگ ، متوسط و ساير موديـان به شرح فرم شماره ( 1 ) پيوست بصورت لوح فشرده و تحت نرم افزار اکسل به دفتر امور تشخيص مالياتي ارسال نمايند.
1-1 شاخص تعيين موديان بزرگ و متوسط بشرح زير اعلام مي گردد :
رديف / منبع مالياتی نوع موديان
1 اشخاص حقوقي موديان بزرگ
برای استان تهران ، کرج ، اصفهان ، شيراز ، مشهد تبريز و اهواز : جمع فروش و ساير درآمدهاي ابرازي بيش از 12 ميليارد ريال يا درآمد مشمول ماليات بيش از 2 ميليارد ريال در سال قبل
برای سایر مراکز استانها: جمع فروش و ساير درآمدهاي ابرازي بيش از 8 ميليارد ريال يا درآمد مشمول ماليات بيش 3/1 ميليارد ريال در سال قبل
برای سایر نقاط: جمع فروش و ساير درآمدهاي ابرازي بيش از 4 ميليارد ريال يا درآمد مشمول ماليات بيش از 600 ميليون ريال در سال قبل
موديان متوسط
برای استان تهران ، کرج ، اصفهان ، شيراز ، مشهد تبريز و اهواز : جمع فروش و ساير درآمدهاي ابرازي بيش از 7 ميليارد ريال يا درآمد مشمول ماليات بيش از 3/1 ميليارد ريال در سال قبل
برای سایر مراکز استانها: ماليات سال قبل بيش از 30 ميليون ريال باشد
برای سایر نقاط: جمع فروش وساير درآمدهاي ابرازي بيش از 3 ميليارد ريال يا درآمد مشمول ماليات بيش از 300 ميليون ريال در سال قبل
2 مشاغل موديان بزرگ
برای استان تهران ، کرج ، اصفهان ، شيراز ، مشهد تبريز و اهواز : ماليات سال قبل بيش از 50 ميليون ريال باشد
برای سایر مراکز استانها: ماليات سال قبل بيش از 30 ميليون ريال باشد
برای سایر نقاط : ماليات سال قبل بيش از 10 ميليون ريال باشد
موديان متوسط
برای استان تهران ، کرج ، اصفهان ، شيراز ، مشهد تبريز و اهواز : ماليات سال قبل بيش از 30 ميليون ريال باشد .
برای سایر مراکز استانها: ماليات سال قبل بيش از 15 ميليون ريال باشد .
برای سایر نقاط: ماليات سال قبل بيش از 6 ميليون ريال باشد
2-1-پرونده ها به عنوان ساير ، طبقه بندي شود .

2- با توجه به اهميت پرونده مالياتي موديان بزرگ و متوسط ، ادارات کل امور مالياتي در اجراي مقررات آيين نامه اجرايي ماده 219 قانون مالياتهاي مستقيم مي بايست نسبت به رسيدگي به پرونده هاي مذکور بصورت گروهي و با بهره گيري از نيروهاي مجرب در سطح اداره کل اقدام نمايند .
احکام گروههاي رسيدگي از طرف مدير کل امور مالياتي صادر گردد .

3- ادارات امور مالياتي مي بايست بر اساس برنامه زمانبندي موضوع بند 1 فوق نسبت به رسيدگي به پرونده هاي مالياتي اقدام نمايند . مرکز فن آوري اطلاعات گزارش عملکرد ادارات امور مالياتي را بصورت ماهيانه جمع آوري و گزارش هر ماه را تا پانزدهم ماه بعد به معاونت عملياتي ارائه نمايند .

4- ادارات امور مالياتي مي بايست پس از دريافت اظهارنامه و با بررسي آن در صورت نياز نسبت به انجام استعلام هاي اوليه قبل از زمان رسيدگي با در نظر گرفتن برنامه زمانبندي اقدام نمايند .

5- مأموران مالياتي و گروههاي رسيدگي کننده تعيين شده مي بايست بر اساس تعداد پرونده هاي ارجاعي قابل رسيدگي دعوت نامه هاي ارائه اسناد و مدارک را بگونه اي صادر و به موديان ابلاغ نمايند که امکان انجام برنامه زمانبندي رسيدگي در مهلت هاي تعيين شده فراهم گردد .

6- پس از ابلاغ برگ درخواست ارائه اسناد و مدارک و تکميل صورت مجلس مربوطه در موعد مقرر ، مأموران مالياتي مکلفند حداکثر ظرف مدت 15 روز با رعايت مهلت مقرر در مواد 156 و 157 ق.م.م از تاريخ تنظيم صورت مجلس نسبت به تهيه گزارش رسيدگي و صدور برگ تشخيص مالياتي اقدام نمايند .
1-6- مدت بند فوق در خصوص پرونده هائي که نياز به استعلام از مراجع ذيصلاح در جهت تکميل پرونده دارد ( فارغ از مفاد بند 3 فوق ) با رعايت کامل مقررات حداکثر تا سه ماه قابل اضافه شدن مي باشد . بديهي است اين امر مانع از انجام برنامه زمانبندي رسيدگي نخواهد بود .
2-6- در صورتي که در زمان رسيدگي به پرونده موديان مشخص گرديد موديان در اجراي بند 3 ماده 97 ق.م.م مقررات را رعايت ننموده اند ، پرونده مي بايست حسب مقررات مربوطه حداکثر ظرف مدت يک هفته از تاريخ صدور صورتمجلس بند 2 ماده 97 ق.م.م براي طرح در هيأت مذکور ارسال و برگ اجرايي بند 3 ماده 97 ق.م.م به مودي ابلاغ گردد . بديهي است در مورد اينگونه موديان مهلت مندرج در بند 6 فوق از زمان دريافت رأي هيات مذکور با رعايت ساير شرايط مقرر لازم الاجرا مي باشد ( راي هيات مذکور مي بايست حداکثر سه روز پس از صدور در دبيرخانه اداره امور مالياتي مربوطه دريافت و ثبت گردد .)

7- برگ تشخيص ماليات صادره مي بايست حداکثر ظرف مدت پانزده روز از تاريخ صدور به مودي ابلاغ گردد.

8- در مواردي که اطلاعيه از ساير مراجع قانوني ، مرکز فن آوري اطلاعات ، ادارات امور مالياتي و يا ساير مراجع به واحد مالياتي واصل شده باشد واحد هاي مالياتي و گروههاي رسيدگي مي بايست به شرح ذيل اقدام نمايند :
1-8- در صورتي که اطلاعيه واصله قبل از تهيه گزارش رسيدگي عملکرد اطلاعيه مذکور باشد گروه رسيدگي کننده يا واحد مالياتي مربوطه مي بايست بر اساس فرم شماره ( 3 ) پيوست نسبت به رسيدگي به موارد واصله در زمان رسيدگي اقدام نمايد .
2-8- در صورتي که اطلاعيه واصله بعد از زمان رسيدگي و تهيه گزارش و صدور برگ تشخيص مربوطه باشد ادارات امور مالياتي مي بايست با توجه به مهلت زماني مقرر در ماده 157 ق.م.م و حداکثر ظرف شش ماه از تاريخ دريافت اطلاعيه نسبت به رسيدگي و بررسي هاي مورد نظر اقدام و گزارش لازم را تهيه نمايد . ( بر اساس فرم شماره 4 )
3-8- ماموران مالياتي مکلفند در زمان درخواست ارائه دفاتر و اسناد و مدارک فهرست اطلاعات مربوط به معاملات ( خريد و فروش کاللا ، خدمات و درايي ) اشخاص مذکور با مبالغ بيش از يکصد ميليون ريال که متضمن مشخصات فروشنده و خريدار کالا و خدمات باشد را از مودي دريافت و اطلاعات مذکور را حداکثر ظرف مدت پانزده روز پس از آن به اداره امور مالياتي ذيربط و يا از طرف اداره کل به اداره امور مالياتي ذيربط ارسال دارند .

9- در صورت اعتراض مودي در مهلت مقرر به برگ تشخيص مالياتي در اجراي ماده 238 ق.م.م اداره امور مالياتي مکلف است در همان روز مراجعه و يا حداکثر تا دو روز بعد نسبت به تعيين وقت رسيدگي مجدد با رعايت مهلت مقرر در ماده مذکور اقدام و مراتب را به اطلاع مودي ذيربط برساند همچنين مکلف است ضمن بررسيهاي کامل يا دستور اجراي قرار کارشناسي ، در زمان تعيين شده در خصوص پرونده اتخاذ تصميم نمايد .
1-9- در صورتي که نتيجه اعتراض مودي در اجراي ماده 238 ق.م.م منجر به رفع اختلاف مودي با اداره امور مالياتي گردد ، اداره امورمالياتي مکلف است با رعايت قسمت اخير مفاد بخشنامه شماره 201/211/17473 مورخ 1385/05/10 و حداکثر ظرف مدت سه روز پس از جلسه رفع اختلاف به صدور و ابلاغ برگ ماليات قطعي اقدام نمايد .

10- در صورت عدم قبول نظر اداره امور مالياتي از جانب مودي در راستاي ماده 238 ق.م.م و يا ابلاغ برگ تشخيص ماليات به موجب تبصره 1 ماده 203 ق.م.م و ماده 208 ق.م.م ادارات امورمالياتي مکلفند حداکثر ظرف پانزده روز پس از مهلت هاي مقرر قانوني ، نسبت به تعيين وقت براي طرح پرونده در هيات حل اختلاف مالياتي و ابلاغ آن به مودي اقدام نمايند .

11- اداره امور مالياتي مکلف است در همان روز دريافت راي هيات حل اختلاف مالياتي اعم از بدوي يا تجديد نظر و يا شورايعالي مالياتي ، راي را در دبيرخانه اداره امور مالياتي ثبت و حداکثر ظرف پانزده روز از تاريخ ثبت در اداره امور مالياتي به مودي ابلاغ نمايد . در صورتي که راي در دبيرخانه اداره امور مالياتي ثبت و حداکثر ظرف پانزده روز از تاريخ ثبت در اداره امور مالياتي به مودي ابلاغ نمايد . در صورتي که راي صادره از هيات حل اختلاف مالياتي تجديد نظر صادر شده باشد در همان زمان دريافت راي نسبت به صدور برگ ماليات قطعي اقدام و به شرح فوق ابلاغ گردد .

12- در صورت اعتراض مودي به راي هيات حل اختلاف بدوي اداره امور مالياتي مي بايست با در نظر داشتن مهلت زماني بند 10 فوق اقدام نمايد .

13- در صورت اعتراض اداره امور مالياتي به راي هيات حل اختلاف مالياتي بدوي اداره امور مالياتي مکلف است حداکثر ظرف مدت بيست روز از تاريخ ثبت راي در اداره امور مالياتي اعتراض خود را وفق مقررات تنظيم ، ثبت و به مرجع ذيربط ارسال دارند .

14- ادارات امور مالياتي در خصوص پرونده هايي که درا جراي ماده 239 و ساير موارد قانوني قطعي مي گردد مکلفند حداکثر ظرف 15 روز از تاريخ قطعيت نسبت به صدور و ابلاغ برگ قطعي مالياتي اقدام نمايند .

15- در اجراي ماده 210 قانون مالياتهاي مستقيم پس از پيگيري هاي لازم در خصوص پرداخت يا ترتيب پرداخت ماليات قطعي شده توسط اداره امور مالياتي در صورت عدم اقدام موديان مالياتي ادارات امور مالياتي مکلفند حداکثر ظرف مدت ده روز از تاريخ ابلاغ برگ قطعي و رعايت ساير مقررات مربوطه نسبت به ارسال برگ قطعي به اداره وصول و اجرا اقدام نمايند .

16- ادارت امور مالياتي با در نظر داشتن مفاد دستور العمل شماره 230/22957/ص مورخ 1389/08/04در خصوص پرونده هاي رسيدگي شده در اجراي مقررات ماده 272 ق.م.م مي بايست براي سالهاي بعد نيز برنامه زمانبندي مربوطه را حداکثر تا تاريخ دهم آبانماه هر سال تهيه و به دفتر امور تشخيص مالياتي بر اساس فرم شماره 2 پيوست و به صورت لوح فشرده و تحت نرم افزار اکسل 2003 ارسال نمايند .
1-16- بر اساس برنامه زمانبندي ادارات امور مالياتي مکلفند برنامه رسيدگي به پرونده مالياتي موديان مذکور را به گونه اي برنامه ريزي نمايد که در صورت نياز به استعلام از حسابدار رسمي ، حداکثر تا پايان ماه مربوطه ( بر اساس برنامه زمانبندي ) از حسابداران رسمي ، موسسات حسابرسي يا سازمان حسابرسي حسب مورد استعلام گردد .

2-16- در اجراي بند ج تبصره 3 ماده 5 و بند ب تبصره 1 ماده 6 آيين نامه اصلاحي تبصره 4 قانون استفاده از خدمات حسابدارن ذيصلاح به عنوان حسابدار رسمي از لحاظ انطباق با قانون و مقررات مالياتي حسب نظر رئيس اداره امور مالياتي کافي به مقصود نباشد موارد ابهام رفع نشده حداکثر تا ده روز پس از دريافت پاسخ استعلام به ضميمه گزارش دلايل توجيهي ( تايپ شده ) رئيس امور مالياتي ذي ربط در قانع کننده نبودن پاسخ حسابرس و تصوير کامل گزارش حسابرسي مالي و مالياتي به همراه صورتهاي مالي و يادداشتهاي همراه و استعلام و پاسخ استعلام حسابدار رسمي و تصوير اظهارنامه مالياتي از طريق اداره کل ذيربط جهت طرح در هيات موضوع بند ب تبصره 1 ماده 6 آيين نامه اجرايي مذکور به دفتر امور تشخيص مالياتي ارسال گردد .

3-16- برنامه زمانبندي و تعداد پرونده هاي اين بخش در برنامه زمانبندي بند يک فوق نيز بايد منظور گردد .

17- برنامه زمانبندي مذکور مانع از آن نخواهد بود که با تشخيص و دستور مديران کل امور مالياتي و معاون عملياتي سازمان حسب مورد رسيدگي به پرونده هايي خاص خارج از برنامه زمانبندي رسيدگي گردد .

18- ادارات امور مالياتي مي بايست برنامه زمانبندي بند 1 و بند 16 فوق را به گونه اي برنامه ريزي و اجرا نمايند که در خصوص پرونده هاي ميان سالي و دوره انحلال باتوجه به ساير مقررات موضوعه خللي ايجاد ننمايد .

19- در خصوص چگونگي و فرآيند رسيدگي به پرونده هاي مالياتي منبع مشاغل که سازمان امور مالياتي کشور در اجراي مقررات ماده 158 ق.م.م و تبصره 5 ماده 100 ق.م.م سالانه حسب مورد در قالب طرح تواففق و تفاهم نسبت به تعيين درآمد مشمول ماليات و ماليات متعلقه آنها اقدام مي نمايد ادارات امور مالياتي مکلفند بر اساس بخشنامه ها و دستورالعمل هاي مربوطه وفق مقررات اقدام نمايند .

20- ادارات امور مالياتي ترتيبي اتخاذ نمايند قبل از ارسال برگ ماليات قطعي به وصول و اجراي طي نامه اي به مودي با ارائه مهلت سه روز درخواست پرداخت يا ترتيب پرداخت در مهلت تعيين شده نسبت به ارجاع برگ ماليات قطعي به وصول و اجرا اقدام گردد .

21- ادارات کل امور مالياتي موظف اند در هنگام ارسال اوراق قطعي به واحد هاي وصول و اجراء نسبت به تکميل اطلاعات مندرج در فرم هاي شماره (1 ) و ( 2 ) بخشنامه شماره 21518 مورخ 1384/12/07 اقدام نمايند .

22- اداره وصول و اجرا پس از دريافت برگ ماليات قطعي در همان روز دريافت نسبت به ثبت و تشکيل پرونده اقدام نمايد .

23- برگ اجرايي مي بايست حداکثر ظرف مدت 15 روز از تاريخ تشکيل پرونده صادر و به مودي ابلاغ گردد .

24- ادارات وصول و اجرا ء مکلفند پس از ابلاغ برگ اجرايي در صورت لزوم نسبت به شناسايي اموال منقول و غير منقول مودي از طريق افراد و مراجع ذي صلاح اقدام نمايند .

25- در صورت عدم پرداخت يا ترتيب پرداخت تمام يا قسمتي بدهي مالياتي ظرف مدت 30 روز پس از ابلاغ برگ اجرايي ، اداره وصول و اجراء مکلف است ظرف 15 روز نسبت به صدور و ابلاغ برگ بازداشت اموال اقدام نمايد .

26- برگ بازداشت اموال محرمانه بوده و در همان روز صدور ، مي بايست به سرپرست هيات اجرايي مجري بازداشت اموال تحويل و در نسخه ثاني رسيد اخذ گردد .

27- به استناد ماده ( 13 ) آيين نامه اجرايي ماده ( 218 ) قانون ياد شده ابلاغ زمان کارشناسي توسط واحد اجرائيات و يا حسب مورد توسط واحد ارزيابي و فروش صورت خواهد گرفت . چنانچه مودي درخواست ارزيابي توسط کارشناس دادگستري را داشته باشد با در نظر گرفتن ماده ( 12 ) ايين نامه ياد شده ظرف ( 48 ) ساعت قبل از کارشناسي ، کارشناس اجرائيات مراتب را کتباً به همراه فيش واريزي به واحد اجرائيات تسليم و رسيد اخذ نمايد و توضيح اينکه کارشناسي ملک با رعايت ماده ( 31 ) آيين نامه مذکور ( 10 روزه ) پس از ابلاغ فرم کارشناسي اموال صورت خواهد گرفت .

28- در صورت اعتراض مودي به اقدامات اجرايي در اجراي ماده ( 216 ) قانون ماليات هاي مستقيم ، مي بايست اعتراض مودي بلافاصله در تاريخ دريافت ثبت و حداکثر ظرف مدت ( 15 ) روز از تاريخ ثبت نسبت به تعيين وقت و ابلاغ آن به مودي اقدام گردد .

29- آراي صادره از طرف هيات حل اختلاف مالياتي موضوع بند 28 فوق مي بايست با استفاده از کليه ظرفيت هاي واحد اجرائيات حداکثر ظرف مدت ( 10 ) روز از تاريخ صدور ابلاغ گردد .

30- در صورتي که هيات حل اختلاف مالياتي در اجراي ماده 216 قانون مالياتهاي مستقيم ، نسبت به شکايت واصله ، رد شکايت مودي را اعلام نمايد ادامه عمليات اجرايي در اداره وصول و اجراء انجام گيرد . در غير اينصورت چنانچه هيات حل اختلاف مالياتي ماده 216 با ورود به ماهيت نسبت به درآمد مشمول ماليات تعيين شده اظهار نظر نمايد ، عمليات اجرايي متوقف . مراتب بايد ظرف مدت ده روز پس از دريافت رأي هيات به اداره امور مالياتي ذيربط ارسال گردد . اداره امور مالياتي مربوط نيز مکلف است با رعايت مفاد اين دستور العمل اقدام نمايد .

31- دفاتر امور تشخيص مالياتي و حسابهاي مالياتي حسب مورد با توجه به وظايف سازماني محوله مکلفند ضمن نظارت بر اجراي اين دستور العمل نسبت به تهيه گزارش چگونگي اجراي آن در دوره اي سه ماه به معاون عملياتي اقدام نمايند .

32- مديران کل امورمالياتي مکلفند در پرداخت پاداش رعايت مفاد اين دستور العمل را توسط هر يک از کارکنان مورد توجه قرار دهند .

33- با اتخاذ ملاک از ماده 11 آيين نامه ماده 219 ق.م.م روساي امور مالياتي ذيربط مسئوليت نظارت بر گروه هاي مالياتي و نظارت بر حسن اجراي مقررات و دستور العمل حاضر را بر عهده دارند .