دستورالعمل معافيت موضوع ماده 138 قانون ماليات هاي مستقيم

طبق ماده 138 قانون ماليات هاي مستقيم آن قسمت از سود ابرازي شرکت هاي تعاوني و خصوصي که براي توسعه، بازسازي و نوسازي يا تکميل واحدهاي موجود صنعتي و معدني خود يا ايجاد واحدهاي جديد صنعتي يا معدني در آن سال مصرف گردد از پنجاه درصد ماليات متعلق موضوع ماده 105 قانون مذکور معاف خواهد بود مشروط بر اينکه قبلاً اجازه توسعه يا تکميل يا ايجاد واحد صنعتي و يا معدني جديد در قالب طرح سرمايه گذاري معين از وزارتخانه ذيربط تحصيل شده باشد.
در صورتي که هزينه اجراي طرح يا طرح هاي ياد شده در هر سال مازاد بر سود ابرازي همان سال باشد و يا از هزينه طرح سرمايه گذاري کمتر باشد شرکت مي تواند از معافيت مذکور در محاسبه ماليات سود ابرازي سال هاي بعد حداکثر به مدت سه سال و به ميزان مازاد مذکور و يا باقي مانده هزينه اجراي کامل طرح بهره مند شود. با عنايت به مراتب فوق به منظور ايجاد وحدت رويه در رسيدگي و اعمال معافيت موضوع اين ماده مقرر مي دارد:
1- معافيت ماده 138 قانون ماليات هاي مستقيم شامل شرکت هاي تعاوني و خصوصي در واحدهاي صنعتي و معدني با رعايت کليه شرايط مقرر مي گردد. صرفاً اشخاص حقوقي دولتي و شرکت هايي که بيش از 50 درصد سهام آن ها متعلق به اشخاص حقوقي دولتي مي باشد مشمول معافيت اين ماده نخواهد بود.
واحدهايي که در زمان اجراي طرح، صنعتي يا معدني باشند با رعايت مقررات امکان برخورداري از معافيت موضوع اين ماده را دارا خواهند بود.

2- شرط لازم جهت امکان برخورداري از معافيت موضوع اين ماده اخذ مجوز از وزارتخانه ذيربط در قالب طرح سرمايه گذاري معين مي باشد.

3- طرح سرمايه گذاري معين ارائه شده به وزارتخانه ذيربط مي بايست حداقل متضمن موارد ذيل باشد:
1-3- موضوع طرح سرمايه گذاري معين
2-3- تاريخ شروع و خاتمه طرح، در صورت عدم مشخص بودن شروع طرح تاريخ صدور مجوز، تاريخ شروع طرح تلقي خواهد شد.
3-3- مبلغ هزينه هاي طرح سرمايه گذاري به تفکيک هر سر فصل (در صورت عدم تفکيک هزينه ها، معافيت تا سقف کل هزينه ها قابليت اعمال دارد.)
4-3- محل اجراي طرح سرمايه گذاري.
ادارات امور مالياتي و يا مراجع تصميم گيري در خصوص معافيت موضوع اين ماده بايد طرح سرمايه گذاري موضوع مجوز صادره را از وزارتخانه ذيربط (يا سازمان ذيربط) دريافت و بر اساس آن اقدام نمايند.

4- هزينه هاي هر طرح سرمايه گذاري صرفاً شامل هزينه هاي مربوط به طرح سرمايه گذاري از قبيل ماشين آلات، تجهيزات، تأسيسات، زمين و ساختمان و ... مي باشد. ساير هزينه ها از قبيل مواد اوليه و هزينه هاي غير مرتبط با موضوع طرح سرمايه گذاري به عنوان هزينه طرح سرمايه گذاري قابل پذيرش نخواهد بود.

5- آن بخش از هزينه هاي طرح سرمايه گذاري معين و مجوز مربوطه که بر اساس ارز ساير کشورها تنظيم گرديده باشد مبناي تسعير نرخ ارز تعيين شده توسط بانک مرکزي در تاريخ صدور مجوز مي باشد.

6- در صورتي که چند مجوز براي يک طرح سرمايه گذاري صادر شده باشد در صورت تفکيک هزينه هاي سرمايه گذاري مربوط به هر مجوز با رعايت ساير شرايط امکان برخورداري از معافيت وجود خواهد داشت در غير اين صورت چنانچه هزينه ها بدون تفکيک به هر مجوز و به صورت کلي ارائه شود و در مجوز صادره نيز مبلغ هزينه درج نشود مشمول برخورداري از معافيت نخواهد بود.

7- در صورتي که مدت و مبلغ هزينه تعيين شده در طرح سرمايه گذاري از مدت و هزينه مشخص شده در مجوز صادره از سوي وزارتخانه ذيربط براي همان طرح سرمايه گذاري بيشتر باشد مبناي مدت و تصميم گيري براي معافيت مجوز صادره از طرف وزارتخانه ذيربط مي باشد.

8- انجام قسمتي از هزينه هاي طرح قبل از اخذ مجوز با رعايت ساير شرايط خللي به معافيت موضوع ماده 138 قانون ماليات هاي مستقيم وارد نخواهد کرد ليکن در اين صورت هزينه هاي انجام شده قبل از اخذ مجوز مشمول برخورداري از معافيت نخواهد بود.

9- ملاک تعيين بهره برداري واحد صنعتي و معدني جديد يا به بهره برداري رسيدن طرح در اجراي مقررات تبصره يک ماده 138 قانون ماليات هاي مستقيم تاريخ بهره برداري مندرج در پروانه بهره برداري مي باشد در غير اين صورت، بهره برداري واقعي واحد صنعتي و معدني با توجه به مدارک و مستندات توسط اداره امور مالياتي مشخص خواهد شد.

10- در صورت تمديد مدت زمان اجراي طرح سرمايه گذاري که به تاييد وزارتخانه ذيربط رسيده باشد تاريخ خاتمه طرح در اجراي تبصره يک ماده 138 قانون ماليات هاي مستقيم بر اساس زمان تمديد شده با تأیيد وزارتخانه ذيربط خواهد بود.

11- در صورتي که هزينه هاي انجام شده بابت طرح يا طرح هاي سرمايه گذاري در يکسال مالي مازاد بر سود ابرازي همان سال باشد معافيت مالياتي مازاد مذکور در سنوات بعدي قابل استفاده خواهد بود و در هر حال جمع مدت استفاده از معافيت بيش از چهار سال با احتساب اولين سال مالي شروع اجراي طرح نخواهد بود.

12- انجام هزينه هاي هر طرح بايد در حساب هاي جداگانه ثبت گردد و قابل تطبيق با اقلام هزينه مندرج در طرح سرمايه گذاري معين باشد. در غير اين صورت هزينه هاي انجام شده در قالب معافيت ماده 138 قانون ماليات هاي مستقيم مورد قبول نبوده و در خصوص آن معافيتي اعمال نمي گردد.

13- شروع و خاتمه طرح مي بايست به روز، ماه و سال مشخص شده باشد. در صورتي که برنامه زمان بندي به صورت سالانه و ماهانه (مثلاً با ذکر 3 سال يا 18 ماه) حسب مورد اعلام شود در اين صورت تاريخ شروع طرح، تاريخ صدور مجوز از سوي وزارتخانه ذيربط خواهد بود مگر اينکه در زمان بندي ارائه شده به سال يا ماه مشخصي ارائه شده باشد که در اين صورت اولين روز ماه يا سال مربوط حسب مورد مبناي شروع طرح سرمايه گذاري خواهد بود.

14- چنان چه فاصله تاريخ دريافت مجوز تا تاريخ بهره برداري طرح (با توجه به بند 9) کمتر از يک سال باشد عدم تعيين تاريخ شروع و خاتمه در طرح سرمايه گذاري خللي به اعمال معافيت وارد نخواهد ساخت.

15- در صورت عدم اجراي طرح سرمايه گذاري معين در مدت تعيين شده در طرح سرمايه گذاري و يا تمديد شده و يا ابطال مجوز صادره از سوي وزارتخانه ذيربط چنان چه در اين خصوص معافيتي اعمال شده باشد با رعايت مقررات تبصره يک ماده 138 قانون ماليات هاي مستقيم نسبت به مطالبه ماليات و جرايم مربوط اقدام خواهد شد.