ترتیبات ابلاغ الکترونیکی اوراق مالیاتی

با عنایت به تبصره (1) ماده (219) قانون مالیات های مستقیم مصوب 1394/04/31 و بند (ح) ماده (68) قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، ترتیبات ابلاغ الکترونیکی اوراق مالیاتی به شرح زیر مقرر می‌شود:
ماده (1): تعاریف
1- سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور
2- مودی: تمامی اشخاصی که بر مبنای قوانین مالیاتی (اعم از قوانین مالیات‌های مستقیم، مالیات بر ارزش افزوده، پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان) و یا احکام مالیاتی سایر قوانین (از جمله قوانین بودجه، قوانین برنامه‌های توسعه و...) برای آنها به هر نحو یا در هر مرحله از طریق سامانه‌های سازمان، اوراق مالیاتی قابل ابلاغ صادر می‌شود.
3- اوراق مالیاتی: عبارت است از کلیه اوراق صادره (ثبت شده) قابل ابلاغ به مودی توسط سامانه‌های مالیاتی.
4-ابلاغ الکترونیکی: ابلاغ اوراق مالیاتی با استفاده از بسترهای الکترونیکی، مخابراتی یا سایر شیوه‌های نوین.
5-حساب کاربری:کارپوشه الکترونیکی که به هر یک از مودیان ثبت‌نام شده در نظام مالیاتی، جهت دسترسی به خدمات مالیاتی الکترونیکی، حسب مورد اختصاص می‌یابد. حساب کاربری هر مودی دارای شناسه کاربری و گذر واژه یکتاست.
6- درخواست خدمات الکترونیکی : فرمی الکترونیکی که مودی در قالب آن، تقاضای خود را برای بهره‌مندی از خدمات الکترونیکی نظیر ابلاغ اوراق مالیاتی، ثبت اعتراضات، درخواست‌های مرتبط با اوراق قطعی و ... اعلام و تأیید می‌نماید که از شرایط وآثار ابلاغ الکترونیکی اوراق مالیاتی و واکنش‌های الکترونیکی خود نسبت به این اوراق مطلع است.
7-ق.م.م: قانون مالیات های مستقیم مصوب 1366/12/03 و اصلاحات و الحاقات بعدی آن.

ماده (2): ترتیبات ابلاغ الکترونیکی اوراق مالیاتی
1- تمامی مؤدیانی که با تسلیم درخواست خود مبنی بر برخورداری از خدمات الکترونیک مالیاتی، توافق نموده‌اند که بارگذاری اوراق در حساب کاربری به عنوان ابلاغ به شخص مؤدی محسوب شود، مشمول خدمات ابلاغ الکترونیکی اوراق مالیاتی می‌باشند. سازمان موظف است اوراق مالیاتی این مؤدیان را در حساب کاربری آنان، بارگذاری و طی ده روز از تاریخ بارگذاری، سه پیامک اطلاع‌رسانی به شماره ای که توسط مودی در حساب کاربری خود اعلام شده است، ارسال نماید. برای این دسته از مؤدیان، روز یازدهم پس از تاریخ بارگذاری اوراق در حساب کاربری آنان یا تاریخ رویت برگه توسط مؤدی، هر کدام که مقدم باشد، تاریخ ابلاغ به شخص مؤدی محسوب و در اوراق مالیاتی منعکس می شود.
2- سازمان می‌تواند در مورد مؤدیانی که درخواست موضوع بند (1) این ماده را تکمیل نکرده‌اند نیز در صورت دسترسی به شماره‌ای که تعلق آن به مؤدی، احراز شده باشد، جهت ابلاغ اوراق مالیاتی از شیوه الکترونیکی استفاده نمایند. در مورد این دسته از مؤدیان نیز اوراق مالیاتی در حساب کاربری آنان بارگذاری و طی ده روز از تاریخ بارگذاری، سه پیامک اطلاع رسانی به شماره مذکور، ارسال می‌گردد. چنانچه مؤدی ظرف این مدت، اوراق را رؤیت نماید، تاریخ رؤیت برگه توسط مؤدی، به عنوان تاریخ ابلاغ به شخص مؤدی محسوب می‌شود. در غیر این صورت، روز یازدهم پس از تاریخ بارگذاری اوراق در حساب کاربری آنان به عنوان تاریخ ابلاغ قانونی موضوع تبصره (1) ماده (203) قانون مالیاتهای مستقیم به شمار خواهد آمد.
3- هرگونه اعتراض مودی، وفق ترتیبات ماده (5) این دستور العمل، قابل رسیدگی خواهد بود.

ماده (3): اصالت اوراق بارگذاری شده در حساب کاربری
1-با توجه به یکتا و محرمانه بودن نام کاربری و گذر واژه مأموران مالیاتی برای ورود به سامانه­های سازمان، صدور اوراق در سامانه در حکم امضای برگه توسط مأمور مالیاتی مربوط (از جمله حکم ماده 237 ق.م.م) است. لذا تا زمان پیاده‌سازی امضای الکترونیکی در سامانه‌های سازمان، اوراق بارگذاری شده در حساب کاربری مودی بدون امضای فیزیکی در تمام مراجع مالیاتی قابل قبول خواهد بود.
2- امکان رویت تاریخ ابلاغ و اصالت‌سنجی سیستمی اوراقی که از طریق سیستم ابلاغ در اختیار مودی قرار گرفته است، با در نظر گرفتن قوانین و مقررات و رعایت محرمانگی اطلاعات، برای مراجع درون و برون سازمانی فراهم است.

ماده (4): غیر فعال سازی حساب کاربری
در موارد زیر مودی از شمول ابلاغ الکترونیکی خارج و حساب کاربری وی غیر فعال می‌شود. اوراق مالیاتی این گروه از مودیان باید وفق مواد 203 الی 209 ق.م.م به صورت فیزیکی ابلاغ شود:
در مورد اشخاص حقیقی در صورت فوت مودی و در مورد اشخاص حقوقی در صورت ثبت انحلال آنها در مرجع ثبت شرکت‌ها، مودی از شمول ابلاغ الکترونیکی خارج می‌شود. غیرفعال‌سازی حساب کاربری به صورت خودکار توسط سیستم و بر مبنای اطلاعات روزانه دریافتی از سرویس متوفیان ثبت احوال و سرویس آگهی تغییرات ثبت شرکت‌ها، انجام می‌گیرد. در صورت عدم امکان دریافت سرویس‌های مذکور از مراجع ذیربط، اداره امور مالیاتی مربوط می‌تواند بر مبنای مدارک دریافتی از وراث متوفی یا مدیر تصفیه شرکت منحله، نسبت به غیر فعال‌سازی حساب کاربری مودی اقدام کند.
1- اشخاص ورشکسته در صورت وصول رای قطعی دادگاه مبنی بر ورشکستگی مودی، از شمول ابلاغ الکترونیکی خارج می‌شوند و اداره امور مالیاتی ذیربط باید بلافاصله پس از دریافت رای مذکور نسبت به غیر فعال‌سازی حساب کاربری مودی اقدام کند.
2- چنانچه بر اساس وصول آرای قطعی مراجع قضایی، تاییدیه سازمان پزشکی قانونی یا تاییدیه رسمی بیمارستان ها و مراکز درمانی معتبر برای اداره امور مالیاتی محرز شود که مودی به دلیل مشکلات ذهنی یا جسمی قادر به استفاده از حساب کاربری خود نیست، اداره امور مالیاتی باید نسبت به غیر فعال‌سازی حساب کاربری مودی اقدام نماید.

ماده (5): اعتراض مودی به صحت ابلاغ الکترونیکی
اعتراض به صحت ابلاغ الکترونیکی، در موارد زیر مجاز بوده و از طریق هیات موضوع ماده 216 ق.م.م قابل رسیدگی خواهد بود:
1- مودی، متکی بر دلایل و اسناد و مدارک معتبر اثبات نماید، به دلیل عدم دسترسی به سامانه های رایانه‌ای/ مخابراتی یا نقص در این سامانه‌ها از بارگذاری اوراق یا مفاد ابلاغ مطلع نشده است.
2- ابلاغ الکترونیکی در شرایطی انجام گرفته باشد که حساب کاربری مودی می بایست غیر فعال بوده و یا مودی از شمول ابلاغ الکترونیکی خارج شده باشد.

ماده (6): قواعد و سازوکارهای اجرایی ابلاغ الکترونیکی
مقررات و قواعد عام ابلاغ الکترونیکی از جمله شرایط بهره‌مندی از این خدمت، مواعد، شیوه تأیید اصالت اوراق ابلاغی و نیز اعتراض به ابلاغ الکترونیکی، در این دستورالعمل تعیین شده است. دفتر امور مودیان و خدمات مالیاتی موظف است با هماهنگی و تایید معاونت درآمدهای مالیاتی به ترتیب زیر نسبت به بررسی، وضع و ابلاغ قواعد جدید و ساز و کارهای اجرایی مرتبط با این دستورالعمل اقدام نماید:
1-تعیین سازوکارها و تهیه شیوه‌نامه‌های اجرایی لازم برای پیاده‌سازی مفاد این دستورالعمل از جمله نحوه فعال‌سازی و غیر فعال‌سازی حساب کاربری برای مودیان، شیوه‌های اخذ درخواست خدمات الکترونیک از مودیان، نحوه نظارت بر فرآیندهای مربوط و سایر ساز وکارهای مرتبط با اجرای این دستورالعمل;
2-بازبینی قواعد ابلاغ الکترونیکی در مواردی‌که به علت بروز الزامات اجرایی یا تغییرات قانونی، برای اوراق مالیاتی خاص نیاز به تغییر یا بازبینی بخشی از قواعد (مانند رعایت فاصله زمانی میان صدور و بارگذاری برگه، دریافت تأییدیه‌های سیستمی و.... یا اجتناب از ابلاغ الکترونیکی برای اوراق خاص) باشد. در صورت ایجاد الزامات قانونی و اجرایی جدید، دفاتر ستادی ذیربط مکلفند مراتب را به همراه تمام مستندات و الزامات قانونی جهت اعمال به دفتر امور مودیان و خدمات مالیاتی اعلام نمایند.
3-طراحی و پیاده‌سازی سامانه مدیریت یکپارچه ابلاغ جهت پیگیری و نظارت بر ابلاغ اوراقی که از فرآیند ابلاغ الکترونیکی خارج می‌شوند، ظرف یک سال از تاریخ ابلاغ این شیوه نامه با همکاری واحدهای ذیربط در معاونت فناوری های مالیاتی.

ماده (7): ابلاغ دستورالعمل
این دستورالعمل در (7) ماده تهیه و از تاریخ 1401/06/01 لازم الاجرا می‌باشد.